Crveni Krst Beograd

31.januar -Nacionalni dan bez duvanskog dima

Nacionalni dan bez duvanskog dima u našoj zemlji tradicionalno se obeležava 31. januara i predstavlja simbol borbe protiv pušenja kao velikog globalnog i nacionalnog javnozdravstvenog problema. Slogan ovogodišnje nacionalne kampanje je „Svaka cigareta smeta“.

Rezultati Istraživanja zdravlja stanovništva iz 2013. godine, pokazuju da su građani Srbije u velikoj meri svesni negativnih posledica duvana – više od polovine pušača (58,8%) i skoro polovina ispitanih nepušača (47,1%) zabrinuto je za svoje zdravlje zbog posledica izloženosti duvanskom dimu. Međutim, i pored sagledavanja ovih rizika, činjenica je da u Srbiji i dalje puši više od trećine stanovnika starijih od 15 godina (34,7%), a ono što posebno brine je blagi porast procenta pušača u odnosu na prethodno istraživanje iz 2006. godine (33,6%).

 Prema rezultatima Istraživanja zdravlja stanovnika Republike Srbije koji se odnose na populaciju Beograda, pušenje je svakodnevna ili povremena navika 31,6% odraslih stanovnika glavnog grada. Svakodnevnih pušača je 27.5%, dok jaku zavisnost prema upotrebi duvana (više od 20 cigareta dnevno) pokazuje 17.5% ispitanih. Više od polovine odraslih Beograđana, pušilo je nekada tokom svog života (53.8%), a većina njih (87.7%) su tokom tog perioda bili svakodnevni pušači. Najveći procenat pušača je starosti između 25 i 34 godine a najmanji među Beograđanima starijim od 75 godina.

Dve trećine odraslih Beograđana (66,2%) izjavilo je da je bilo izloženo duvanskom dimu u zatvorenom prostoru, dok je skoro polovina stanovništva zabrinuta zbog štetnih posledica koje pušenje, odnosno izloženost duvanskom dimu ima po njihovo zdravlje (48.8%).

Podsećamo da je Republika Srbija od 2006. godine potpisnica Okvirne konvencije o kontroli duvana, 2007. godine je usvojena i Nacionalna strategija kontrole duvana, a od 2010. godine u našoj zemlji je na snazi Zakon o zaštiti snanovništva od izloženosti duvanskom dimu.

Rezultati najnovijeg Istraživanja o efektima i stavovima u vezi sa Zakonom za 2014. godinu navode na zaključak da je primena zakona u prvim godinama dala dobre rezultate na mestima gde Zakon dopire. Ipak, posle inicijalnog smanjenja izloženosti u periodu 2010 – 2012, sa 72% na 58% ispitanih koji su se izjasnili da su izloženi duvanskom dimu na mestima gde izlaze (kafići, restorani), u 2014. godini beleži se porast izloženosti duvanskom dimu na ovim mestima na čak 64% ispitanih. Nakon početnog pada, beleži se i porast izloženosti duvanskom dimu i u kućama prijatelja i rođaka – sa 74% u 2011. na 79% u 2014. godini.

Ovaj negativni trend može se, donekle, tumačiti i kao posledica relativno visoke tolerancije našeg stanovništva na izloženost duvanskom dimu, ali nesumnjivo ukazujei na neophodnost preispitivanja doslednosti u sprovođenju i efikasnosti važećih mera kontrole, kao i na potrebu za unapređenjem postojeće zakonske regulative. U prilog tome govori i podatak da se čak 53% ispitanih (dominantno nepušači i bivši pušači) izjasnilo da podržava izmene u zakonskoj regulativi u smeru potpune zabrane pušenja u ugostiteljskim objektima.

Paralelno sa donošenjem novih zakonskih rešenja, a u cilju njihove bolje, doslednije i dugoročno uspešnije primene u praksi, od velikog je značaja intenzivno i sistematski raditi na podizanju svesti javnosti i osnaživanju svakog pojedinca da se aktivno suprotstavi negativnom uticaju sredine – da nikada ne počne, da prestane da puši ili, u krajnjoj liniji, da ukoliko već bira ovu štetnu naviku – poštuje prava onih koji je nisu izabrali.

Jer, pravo svakog deteta, ali i svakog odraslog građanina je da živi i radi u sredini bez duvanskog dima, a odgovornost države je da zaštiti zdravlje svojih građana. Stoga, 31. Januar ne bi smeo da bude samo jedan dan u godini, simbolično obeležen nizom raznovrsnih tematski usmerenih aktivnosti. Ovaj dan treba da predstavlja glasan alarm, kako za donosioce odluka, tako i za kompletnu stručnu, ali i opštu javnost, za zajedničko pokretanje i kontinuirano delovanje na svim nivoima u borbi protiv duvanskog dima.

 

Organizacije Crvenog krsta u opštinama će obeležiti ovaj dan u saradnji sa Domovima zdravlja. Tako je , na primer, 29.januara od 11-13 h , Crveni krst Starog grada u saradji sa Domom zdravlja “Stari grad” organizovao akciju “Jabuka za cigaretu” i delio edukativni materijal.

Kviz o Crvenom krstu