Crveni Krst Beograd

142 godine od osnivanja Crvenog krsta Srbije

Na incijativu dr Vladana Đorđevića 6. februara 1876. godine osnovano je u Beogradu Srpsko Društvo Crvenog krsta. Prvi predsednik bio je mitropolit Mihajlo Jovanović.  Crveni krst Srbije je jedno od prvih 15 nacionalnih društava Crvenog krsta osnovanih u svetu.

Kneževina Srbija je, na inicijativu Srpskog Društva Crvenog krsta, potpisala prvu Ženevsku konvenciju 1876.godine. Crveni krst Srbije danas deluje kao organizacija sa kontinuitetom međunarodnog priznanja u neprekidnom trajanju od 1876. godine

Sedište Crvenog krsta Srbije nalazi se na istoj adresi  u Beogradu od 1879. godine. Plac za gradnju doma Crvenog krsta je besplatno  ustupila kneževska Vlada. Dom je projektovao i rukovodio gradnjom arhitekta Ministarstva građevine Dragiša Milutinović..

Prvi zadatak novoosnovanog društva Crvenog krsta krajem XIX veka bio je zbrinjavanje izbeglica koje su dolazile u tadašnju Srbiju zbog Bosansko-Hercegovačkog ustanka. U prvoj godini osnivanja,Srpsko Društvo Crvenog krsta okupilo je oko 2.000 članova i osnovalo 35 pododbora. Danas Crveni krst Srbije okuplja 60.000 volontera. U Republici Srbiji ima 4.318 osnovnih oblika organizovanja Crvenog krsta i 182.570 članova Crvenog krsta, od kog broja su 135.243  mladi članovi.

Razvoj  Srpskog Društva Crvenog krsta  bio je usmeren ka prikupljanju novčanih i materijalnih sredstava, organizovanju bolnica, obuci dobrovoljnih bolničarki, nabavci sanitetskog materijala, angažovanju lekara, posebno hirurga iz sveta, brizi o izbeglicama i dr. Bez obzira na teške i uzastopne ratove, veliki broj ranjenika i teškoće kroz koje je prolazio narod na ovim prostorima, humana ideja Crvenog krsta se širila, tako da je 1885. godine Srpsko Društvo Crvenog krsta imalo 105 odbora. U ratu sa Bugarima, Srpsko Društvo Crvenog krsta obavljalo je evakuaciju svojim sanitetskim vozilima i sanitetskim vozom.

Srpsko Društvo Crvenog krsta je te godine izdejstvovalo da vrhovni komandant, Kralj Milan, dozvoli transport pomoći evropskih društava Crvenog krsta preko Srbije  za stanovništvo  Bugarske, sa kojom je Srbija bila u ratu.

Ovo je jedinstven primer saradnje i poštovanja žrtava rata i Ženevskih konvencija. Umetničko viđenje ovog događaja nalazi se i danas, u vidu umetničke slike, u Muzeju Međunarodnog pokreta Crvenog krsta i Crvenog polumeseca u Ženevi.

Kao siguran oslonac u ratovima i drugim nevoljama, Srpsko društvo Crvenog krsta dobija od Kraljevske vlade, Zakonom iz 1896. godine naročite povlastice. Po tom zakonu društvo je autonomno a njegov amblem, crveni krst na belom polju, zaštićen je od svake zloupotrebe. Srpsko društvo Crvenog krsta dobija i povlastice na železnici i pravo da se besplatno služi poštom i telegrafom za svoju prepisku. Stvari koje mu stižu iz inostranstva oslobađaju se carine. Isto tako Društvo se oslobađa svih taksi kod zemaljskih vlasti.

Partnerski odnos sa državnim institucijama postoji i danas. Skupština Republike Srbije 2005.godine usvojila novi Zakon o Crvenom krstu. Zakonom su definisana javna ovlašćenja koja je država poverila Crvenom krstu: motivacija dobrovoljnih davalaca krvi, obuka građana u prvoj pomoći, priprema za nereće i delovanje u nerećama, pomoć socijalno ugroženom stanovništvu, traženje nestalih.

Dvadeseti vek doneo je nova stradanja. U ratu 1912. godine, 1.000 kreveta kojima je raspolagao Srpski Crveni krst nije bilo dovoljno za lečenje ranjenika i bolesnika, a 1914. godine ni 20.000 kreveta, koliko je u međuvremenu obezbedio. Zato se Srpski Crveni krst 21. avgusta 1914. godine tražeći pomoć obratio brojnim nacionalnim društvima Crvenog krsta. Tokom 1914. i 1915. godine svoje medicinske misije ili pomoć u materijalu ili novcu poslali su Crveni krst Rusije, Velike Britanije, Amerike, Francuske, Holandije, Japana, Grčke, Argentine, Čilea, i Turski Crveni polumesec. I danas se u Kragujevcu, Vrnjačkoj Banji i Pančevu pamti i obeležava hrabrost i požrtvovanost misija koje su boravile u Srbiji.

U ratovima 1914. godine deo članova Društva Crvenog krsta je ostao u Beogradu i Kruševcu, sedište je preseljeno u Niš, a deo se sa vojskom i vladom evakuisao na Krf, a zatim preko Italije u Švajcarsku. Društvo je 1918. godine nastavilo rad u zemlji, a već 1920. imalo je 40 pododbora i 30.000 članova. Godine 1921. Srpsko Društvo Crvenog krsta je svoje tekovine prenelo na naslednika – Društvo Crvenog krsta Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca. Poslednji Glavni odbor Srpskog društva Crvenog krsta, predajući krajem 1921. godine dužnost, ostavio je, između ostalog, i dragocene tekovine: Nudiljsku školu u Beogradu, dva Sanatorijuma za osakaćene i obolele u ratu u Vrnjcima i Banji Koviljači, Društveni dom u Beogradu, imanje na Savi u Beogradu, Palanački kiseljak, društveni dom u Nišu, Dezifenkcioni zavod u Pirotu i magacine u Beogradu i Nišu.

Crveni krst je nastavio da postoji i pomaže ljudima u nevolji između dva svetska rata i tokom okupacije zemlje u Drugom svetskom ratu.

U drugoj polovini XX veka Crveni krst Srbije radio je na zdravstvenom prosvećivanju stanovništva, zbrinjavanju ratne siročadi, obukama iz prve pomoći, organizovao je oporavak dece u odmaralištima Crvenog krsta, angažovao se na motivisanju građana za dobrovoljno davanje krvi, kao i delovanjem u saniranju posledica poplava, zemljotresa i drugim prirodnim ili ljudskim faktorom izazvanih nereća. Crveni krst je zbrinjavao i decu iz Grčke i Mađarske ugrožene nevoljama koje su zadesile njihove zemlje.

Početkom devedesetih Crveni krst Srbije realizovao je program oporavka dece izbeglica iz bivših jugoslovenskih republika u grčkim porodicama. Program oporavka dece u Grčkoj trajao je 17 godina i njime bilo obuhvaćeno 18.000 dece iz naše zemlje.

Krajem XX veka u periodu raspada Jugoslavije, Crveni krst Srbije zbrinjava veliki broj izbeglica i raseljenih lica. Od početka devedesetih godina do 2004. kroz mrežu Crvenog krsta Srbije, distribuirano je 650.000 tona humanitarne pomoći koja je obezbeđena od međunarodnih humanitarnih organizacija. Pomoć je bila namenjena najugroženijim kategorijama stanovništva, i to izbeglicama, interno raseljenim licima sa Kosova i Metohije i socijalno ugorženim građanima. Tih godina je i do 700.000 izbeglica iz bivših jugoslovenskih Republika boravilo u Srbiji, a u jednom periodu (1999. i 2000. godine) od 7,5 miliona stanovnika Republike Srbije, bilo je preko milion korisnika pomoći Crvenog krsta. Početkom 2004. godine okončani su programi pomoći međunarodnih donatora.

Početkom XXI veka u Srbiji još uvek postoji preko 60.000 izbeglica iz bivših jugoslovenskih Republika i preko 200.000 interno raseljenih sa Kosova i Metohije.

Tokom nezapamćenih poplava 2014. godine Crveni krst je u 39 sredina distribuirao 5.510 tona pomoći za 50.000 lica pogođenih poplavama i klizištima. U ovoj operaciji je učestvovalo 10.000 volontera i profesionalaca i ostvareno je milion i po sati volonterskog rada. Te godine Srbiju je zadesilo još pet vanrednih situacija izazvanih prirodnim nepogodama u kojima je Crveni krst pomogao 37.652 porodice u 81 sredini.

Od sredine 2015. godine  do danas Crveni krst Srbije  pruža pomoć migrantima koji prolaze kroz našu zemlju na putu ka zemljama Evropske Unije.Od juna 2015. do danas  Crveni krst Srbije podelio je  2.925.733 sledovanja humanitarne pomoći migrantima u stanju potrebe.

Kroz sve godine postojanja, Crveni krst Srbije je delovao poštujući osnovne principe Međunarodnog pokreta Crvenog krsta i Crvenog polumeseca: humanost, nepristrasnost,neutralnost,nezavisnot,dobrovoljnost,jedinstvo i univerzalnost.

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Kviz o Crvenom krstu