Crveni Krst Beograd

1.decembar – Svetski AIDS dan

Svetski AIDS dan okuplja ljude širom sveta sa ciljem usmeravanja pažnje na HIV pandemiju. Ovaj dan, koji se ove godine 29. put obeležava u svetu, pruža priliku da predstavnici vlada, državnih institucija i zdravstvenih ustanova u saradnji sa ostalim partnerima informišu javnost o aktuelnoj epidemiološkoj situaciji, značaju testiranja na HIV i načinima zaštite od navedene infekcije.

Ovogodišnja kampanja u Republici Srbiji se realizuje pod sloganom „Testiraj se na HIV jer je važno da znaš”. Isti datum UNAIDS obeležava sa sloganom “Moje zdravlje – moje pravo”

Procene UNAIDS-a ukazuju da je skoro 37 miliona osoba živelo sa HIV-om u svetu krajem 2016. godine (25,6 miliona u regionu subsaharske Afrike), a da je 1,8 miliona osoba bilo novoinficirano HIV-om u 2016. godini.

U zapadnoj Evropi polovina novodijagnostikovanih osoba inficiranih HIV-om je dijagnostikovana u kasnom stadijumu HIV infekcije, slično kao i u našoj zemlji. Kasno postavljena dijagnoza HIV infekcije je povezana sa povećanim rizikom od obolevanja i umiranja i slabijim odgovorom na terapiju. Kasno dijagnostikovana HIV infekcija znači da osoba ima 11 puta veću verovatnoću da umre godinu dana od testiranja nego ako je testirana nakon prve izloženosti HIV-u.

 Organizacije Crvenog krsta u Beogradu obeležavaju ovaj dan predavanjima, radionicama u osnovnim i srednjim školama i uličnim manifestacijama. Tako će Crveni krst Stari grad na platou ispred Filozofskog fakulteta 1.decembra od 11 do 15h u saradnji sa Domom zdravlja Stari grad i Kancelarijom za mlade svoje opštine organizovati edukativne sadržaje, a Crveni krst Voždovac istoga dana 12 do 14 h u holu Druge ekonomske škole organizovati aktivnost”Zagrli me”. To su samo neke od aktivnosti koje će Crveni krst organizovati tokom decembra.

EPIDEMIOLOŠKA SITUACIJA U SRBIJI

Prema zvanično dostupnim podacima u Srbiji trenutno živi 2369 osoba inficiranih HIV-om, a procenjuje se da u našoj zemlji još oko 1000 osoba ne zna da je inficirano HIV-om (oko 500 u Beogradu).

  • U periodu januar–novembar 2017. godine novodijagnostikovano je 105 osoba inficiranih HIV-om, što je nešto manje nego u istom periodu prošle godine (124 osobe).
  • U istom periodu kod 38 osoba je novodijagnostikovan AIDS (sida), dok je 9 osoba umrlo od AIDS-a.

Od 105 novootkrivenih osoba inficiranih HIV-om u periodu od januara do novembra ove godine, 40 osoba je iz Beograda, 29 iz Vojvodine, a trećina je iz ostalih okruga centralne Srbije (36 osoba). Registrovano je 25 puta više muškaraca u odnosu na žene (101 muškarac prema 4 žene). Većina novootkrivenih HIV pozitivnih osoba je uzrasta 20–49 godina (91 osoba tj. 87%), od kojih  je  svaka treća osoba uzrasta 20–29 godina (31 osoba tj. 29,5%). U odnosu na način transmisije, kod 85 osoba HIV je prenešen seksualnim odnosom bez kondoma (93% svih slučajeva sa poznatim načinom transmisije), od kojih su 63 muškarca koji su prijavili rizične analne seksualne odnose sa drugim muškarcima (72% svih osoba sa poznatim načinom transmisije). U istom periodu novoregistrovana su samo dve osobe inficirane HIV-om koja su injektirajući korisnici droga (2%), a za šestinu novoregistrovanih slučajeva (18 osoba) nije prijavljen način prenosa HIV-a. U analiziranom vremenskom periodu svaka treća novootkrivena HIV pozitivna osoba je svoj HIV+ status saznala tek u uznapredovalom stadijumu infekcije,  dok je polovina osoba kod kojih je dijagnostikovana HIV infekcija bilo bez ikakvih simptoma i manifestnih znakova HIV infekcije (51 osoba), a kod samo 9 osoba HIV infekcija je dijagnostikovana brzo nakon zaražavanja.

Od 38 novoregistrovanih osoba obolelih od AIDS-a u periodu januar–novembar 2017. godine, 36 osoba je muškog pola, dok su samo dve osobe ženskog pola (odnos polova 18:1). U Beogradu je registrovano 13 slučajeva obolevanja od AIDS-a (34%), dok je na teritoriji Vojvodine registrovano 5 slučajeva klinički manifestnog oboljenja uzrokovanog HIV-om (13%). Najviše obolelih od AIDS-a registrovano je u uzrasnoj grupi 30–59 godina (29 osoba tj. 76%), ali je obolevanje registrovano i kod 6 osoba uzrasta 20–29 godina (16%), pri čemu se uzrast obolelih kretao u opsegu 20–68 godina. Po prijavljenom načinu transmisije 26 osoba novoobolelih od AIDS-a (90% svih slučajeva sa prijavljenim načinom transmisije) je registrovano među osobama koje su inficirane HIV-om seksualnim putem (18 MSM tj. 62% od obolelih sa prijavljenim načinom transmisije), tri osobe među injektirajućim korisnicima droge, a kod svake četvrte osobe (9 slučajeva tj. 24%) način transmisije HIV-a nije prijavljen.

Od ukupno registrovanih 9 osoba umrlih od AIDS-a u periodu januar–novembar 2017. godine, dve osobe (57%) su iz Beograda, tri osobe su sa teritorije Vojvodine, a četiri umrle osobe su sa teritorije Nišavskog, Topličkog, Jablaničkog i Pomoravskog okruga. Značajno je više muškaraca registrovano među osobama umrlim od AIDS-a u posmatranom periodu (7 muškaraca). Najveći broj osoba umrlih od AIDS-a bio je uzrasta 30 do 59 godina (8 osoba tj. 89%), dok je jedna  umrla osoba imala 28 godina. U odnosu na transmisivnu kategoriju najveći broj umrlih od AIDS-a registrovan je među osobama koje su HIV stekle nezaštićenim seksualnim kontaktom (4 osobe צ 44%, od kojih 3 MSM), jedan injektirajući korisnik narkotika, dok za 4 umrle osobe nije prijavljen način prenošenja HIV-a.

U odnosu na period 1985–1992. kada je 60–90% svih novodijagnostikovanih (novootkrivenih) osoba inficiranih HIV-om na godišnjem nivou bilo iz populacije injektirajućih korisnika narkotika, u poslednjih desetak godina, tj. od 2008. godine je taj udeo ispod 10% (u 2016. godini samo 0,6%). S druge strane, više od polovine novootkrivenih osoba u našoj zemlji je inficirano HIV-om seksualnim putem (seksualni odnos bez kondoma), skoro 90% počev od 2012. godine. Pod najvećim rizikom su muškarci koji imaju analne seksualne odnose bez kondoma sa drugim muškarcima (polovina do skoro tri četvrtine svih novootkrivenih osoba inficiranih HIV-om na godišnjem nivou, počev od 2008. godine).

U periodu 2005–2016. godine registrovano je 13-oro dece koja su HIV infekciju dobila od majki koje nisu znale da su inficirane HIV-om, što je više nego dvostruko manje u odnosu na period 1993–2004. (28 slučajeva prenosa HIV-a sa majke na dete). U periodu 2005–2016. preko 40 trudnica je bilo na programu prevencije prenosa HIV-a sa majke na dete koje su rodile decu koja nisu inficirana HIV-om.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Kviz o Crvenom krstu